
Kolano biegacza
Kolano biegacza to potoczna nazwa zespołu rzepkowo-udowego, znanego również jako chondromalacja rzepki, czyli jej rozmiękanie lub pękanie. W praktyce oznacza to ból przedniego przedziału stawu kolanowego, który zwykle powstaje w wyniku zaburzeń funkcjonowania stawu rzepkowo-udowego, łączącego rzepkę z kością udową.
Przyczyny powstawania kolana biegacza
Najczęściej przyczyną tej kontuzji zwanej jako kolano biegacza są przeciążenia, wynikające z regularnej i intensywnej aktywności fizycznej. Najbardziej narażeni na jej wystąpienie są przede wszystkim biegacze długodystansowi, kolarze, piłkarze, narciarze, łyżwiarze oraz osoby uprawiające fitness, aerobik, podnoszenie ciężarów czy squasha. Coraz powszechniej dolegliwość kolana biegacza zaczyna dotykać także kobiety chodzące regularnie na wysokich obcasach, osoby długotrwale przebywające w pozycji siedzącej ze zgiętym kolanem oraz pacjentów z nadwagą. W niektórych przypadkach przyczyną problemu może być również zespół pasma biodrowo-piszczelowego.

Objawy powstawania kolana biegacza
Objawy kolana biegacza pojawiają się stopniowo jako skutek powtarzających się przeciążeń i osłabienia mięśni, prowadzących do zaburzenia równowagi mięśniowej. Towarzyszący przypadłości ból, może być konsekwencją wcześniejszego urazu. Jeśli, mimo odpoczynku, nie ustępuje konieczna jest konsultacja z lekarzem ortopedą.
Dodatkowymi czynnikami sprzyjającymi rozwojowi kontuzji zwanej kolanem biegacza mogą być między innymi:
- zaburzenia produkcji mazi stawowej,
- bóle wzrostowe w okresie dojrzewania spowodowane zmianami hormonalnymi,
- przykurcze mięśniowe zwiększające nacisk na powierzchnie stawowe,
- a także rzadziej występujące wady anatomiczne rzepki.
Najbardziej charakterystycznym symptomem, które powoduje kolano biegacza jest tępy, rozlany ból w okolicach rzepki, który nasila się podczas aktywności fizycznej, długiego siedzenia ze zgiętym kolanem lub wchodzenia po schodach. Co więcej, wraz z nim, mogą występować trzeszczenia, chrobotanie, klikanie i uczucie blokowania stawu. Niektórzy pacjenci skarżą się także na opuchliznę i osłabienie kolana, co skutkuje jego tzw. „uciekaniem”.

Leczenie kolana biegacza: metody rehabilitacyjne i fizjoterapeutyczne
Proces leczenia kolana biegacza powinien rozpocząć się od dokładnej diagnostyki, obejmującej wywiad i badanie fizykalne. W celu potwierdzenia rozpoznania często wykonuje się rezonans magnetyczny, który pozwala na ocenę stanu struktur wewnętrznych stawu kolanowego. Dobór odpowiedniej rehabilitacji kolana biegacza zależy od stopnia zaawansowania urazu i zmian, które już zaszły. Leczenie tej dolegliwości zwykle jest długotrwałe i może trwać nawet pół roku. W tym czasie zaleca się ograniczenie lub całkowite zaprzestanie aktywności, która doprowadziła do kontuzji. Podstawą terapii jest odciążenie chorej kończyny i rezygnacja z forsownych ćwiczeń. W niektórych przypadkach konieczne jest stosowanie stabilizatora stawu kolanowego, ograniczającego ruchomość i wspomagającego prawidłowe ustawienie rzepki. Leczenie wspierają również leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, a także suplementacja wspomagająca regenerację chrząstki, np. kwasem hialuronowym, glukozaminą czy kolagenem.

Mimo że na początkowym etapie postępowania ruch powinien być ograniczony, to odpowiednio dobrane ćwiczenia stanowią istotny element terapii. Pod okiem specjalisty rehabilitanta lub fizjoterpaeuty pacjent powinien wykonywać ćwiczenia rozciągające mięsień czworogłowy uda oraz zginaczy stawu kolanowego, a także ćwiczenia izometryczne statycznie wzmacniające mięśnie. W późniejszych etapach wprowadzane są ćwiczenia oporowe, mające na celu poprawę stabilizacji kolana i propriocepcji, czyli czucia głębokiego. W rehabilitacji doskonale sprawdza się metoda PNF, pomagająca kontrolować ruch i zwiększać jego zakres.
Skutecznym wsparciem terapii leczenia kolana biegacza są zabiegi fizykalne takie jak ultradźwięki, elektroterapia, magnetoterapia, krioterapia, laseroterapia oraz jonoforeza. Często stosuje się również kinesiotaping i masaże. W trudniejszych przypadkach pomocne może być leczenie osoczem bogatopłytkowym, które wspomaga regenerację stawu, choć przeważnie wiąże się to z wysokimi kosztami. Jeśli standardowe metody nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, rozważa się artroskopię – mało inwazyjny zabieg polegający na wygładzeniu uszkodzonych powierzchni chrzęstnych, przecięciu struktur ściągających rzepkę do boku lub przesunięciu jej przyczepu.
Agnieszka Szetela, technik Masażysta
Artykuły, które mogą Cię zainteresować

Kolano skoczka
Kolano skoczka, czyli entezopatia więzadła rzepki, to częsta przyczyna bólu w przedniej części stawu. Problem ten dotyka sportowców oraz osoby narażone na codzienne przeciążenia. W...

Zapalenie ścięgna Achillesa: Objawy i rehabilitacja
Czy ból w tylnej części pięty utrudnia Ci codzienne funkcjonowanie? Zapalenie ścięgna Achillesa to częsta przypadłość, która dotyka nie tylko sportowców, ale i osoby aktywne zawodo...

Fizjoterapia w reumatoidalnym zapaleniu stawów
RZS to przewlekła choroba autoimmunologiczna atakująca stawy i narządy wewnętrzne. Prowadzi do postępujących deformacji oraz niepełnosprawności. Choć przyczyny schorzenia nie są w ...