Rodzaje bólów głowy: migreny, bóle napięciowe i wtórne

Zgodnie z wytycznymi Międzynarodowej Klasyfikacji Bólów Głowy (ICHD) bóle głowy możemy podzielić na:

Pierwotne bóle głowy:

• migreny,
• bóle głowy typu napięciowego,
• klasterowe i inne trójdzielno- autonomiczne bóle głowy,
• inne pierwotne bóle głowy;

Wtórne bóle głowy:

• bóle głowy związane z urazami głowy i/lub szyi,
• bóle głowy związane z zaburzeniami naczyniowymi w obrębie głowy i/lub szyi,
• bóle głowy związane z zaburzeniami nienaczyniowymi wewnątrzczaszkowymi,
• bóle głowy związane z przyjmowaniem substancji chemicznych lub ich odstawieniem,
• bóle głowy związane z infekcjami,
• bóle głowy związane z zaburzeniami homeostazy,
• bóle głowy związane ze schorzeniami czaszki, szyi, oczu, uszu, nosa, zatok, zębów lub innych struktur twarzy lub szyi,
• bóle głowy związane z zaburzeniami psychicznymi,

Bolesne neuropatie nerwów czaszkowych, inne bóle twarzy i inne bóle głowy.

W postawieniu odpowiedniej diagnozy istotny jest wywiad, przeprowadzenie testów prowokacyjnych oraz badanie palpacyjne, które fizjoterapeuta przeprowadza na pierwszej wizycie.

W postawieniu odpowiedniej diagnozy istotny jest wywiad, przeprowadzenie testów prowokacyjnych oraz badanie palpacyjne, które fizjoterapeuta przeprowadza na pierwszej wizycie.

Przyczyn powstawania napięciowego bólu głowy

Ból głowy typu napięciowego to najpowszechniejsza dolegliwość tego rodzaju, dotykająca w ciągu życia nawet 80% populacji. Charakteryzuje się on obustronnym, uciskowym bólem, który pacjenci często porównują do „ciasnej opaski” zaciśniętej wokół czaszki. Choć patogeneza tego schorzenia jest złożona, najczęściej wynika ono z nałożenia się czynników fizycznych i emocjonalnych.

Do głównych przyczyn napięciowych bólów głowy zaliczamy:

• Długotrwały stres i silne napięcie emocjonalne.
• Przeciążenia mięśniowe w obrębie szyi, karku oraz potylicy.
• Wady postawy, w tym nadmierne wysunięcie głowy do przodu (tzw. SMS-owa szyja).
• Zaburzenia w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych (np. bruksizm).
• Niedobór snu oraz chroniczne zmęczenie.
• Odwodnienie i nieregularne spożywanie posiłków.

Właściwe rozpoznanie problemu opiera się na szczegółowym wywiadzie klinicznym oraz badaniu palpacyjnym struktur mięśniowo-powięziowych. Fizjoterapeuta, stosując specjalistyczne testy prowokacyjne, jest w stanie precyzyjnie zlokalizować źródło napięcia. W wielu przypadkach, dzięki zastosowaniu celowanej terapii manualnej, odczuwalna poprawa może nastąpić już po pierwszej wizycie, co pozwala na szybkie wdrożenie skutecznego planu profilaktyki.

Napięciowe bóle głowy fizjoterapia

Masaż tkanek głębokich
To forma terapii tkanek miękkich, mająca na celu przywrócenie równowagi w głębszych warstwach tkanki łącznej i mięśniach poprzez likwidowanie napięć i restrykcji. Masaż ten jest wykonywany mocno i powoli. W przypadku napięciowego bólu głowy terapeuta wykonuje zazwyczaj masaż mięśni karku, szyi, mięśni podpotylicznych, mięśni i powięzi piersiowych, okolic kręgosłupa piersiowego.

Terapia punktów spustowych
Punkt spustowy (ang. trigger points) to niewielki obszar występujący w obrębie brzuśca lub powięzi mięśnia. Najczęściej ma kształt okrągły lub fasolowaty, a nacisk na niego wywołuje ból, który bardzo często określany jest jako tępy i/ lub promieniujący. W przypadku napięciowych bólów głowy, punkty spustowe zlokalizowane są najczęściej w brzuścu mięśnia czworobocznego a ich ucisk powoduje promieniowanie do głowy, dłoni lub łopatki. Terapeuta utrzymuje ucisk w miejscu punktu spustowego do czasu, aż poczuje rozluźnienie a pacjent przestanie odczuwać ból.

Terapia manualna stawów
Wzmożone napięcie tkanek miękkich (mięśni, powięzi) bardzo często prowokuje blokady stawowe. Mobilizacje oraz manipulacje stawowe stanowią cenny element terapii. Przy napięciowych bólach głowy warto zbadać ruchomość stawów kręgosłupa szyjnego i w razie konieczności dokonać odblokowania stawowego.

Poizometryczna relaksacja mięśni
Terapia polega na ułożeniu pacjenta w odpowiedniej pozycji tak, aby opracowywane mięśnie były maksymalnie (lecz bezboleśnie) rozciągnięte. W takich warunkach terapeuta stosuje naprzemienne napinanie i rozluźnienie, dzięki czemu mięsień odzyskuje właściwą długość a napięcie zostaje znormalizowane.

Metoda FDM
Terapia FDM sprawdza się w terapii chronicznego bólu opornego na inne terapie. To działanie na powięź za pomocą mocnego ucisku i przesuwania tkanek. Zakłada, że przyczyną bólu może być uszkodzenie i sklejenie powięzi, która ulega zmianom kształtu. Naprawienie powięzi dzięki manualnym technikom prowadzi do poprawy funkcji i obniżenia bólu. FDM jest techniką bolesną, ale daje zaskakująco szybkie rezultaty.

Terapia narzędziowa
Instrument Assisted Soft Tissue Mobilization (IASTM), czyli terapia narzędziowa tkanek miękkich, jest bezpieczną, nowoczesną metodą pracy z tkankami miękkimi przy wykorzystaniu specjalistycznych narzędzi, wykonanych z chirurgicznej stali nierdzewnej. Ułatwiają one wyszukiwanie i terapię dysfunkcji powięziowych, takich jak sklejenia i restrykcje na znacznie mniejszych i głębiej położonych powierzchniach, do których nie jesteśmy w stanie dotrzeć manualnie.

Terapia stawów skroniowo – żuchwowych
Dysfunkcje w obrębie stawu skroniowo –żuchwowego wywołują skutki odległe od miejsca przyczyny i bywają ściśle powiązane z występowaniem bólu głowy. Do najczęstszych dysfunkcji powiązanych z bólem głowy zalicza się wzmożone napięcie mięśni i powięzi stawu skroniowo żuchwowego (m.in. mięsień żwacz, mięsień skroniowy, mięsień dwubrzuścowy), bruksizm, zablokowanie stawu i.in. Terapia polega na uwolnieniu dysfunkcyjnych struktur.

Kinesiotaping
Metoda ta polega na naklejaniu na powierzchnię ciała specjalnej taśmy o właściwościach elastycznych. Przyklejone we właściwy sposób plastry tworzą pofałdowania powierzchni, zwiększając przestrzeń pomiędzy skórą właściwą a powięzią, co usprawnia mikrokrążenie krwi, limfy oraz aktywuje proces samoleczenia.

Ćwiczenia indywidualne z fizjoterapeutą
Za pomocą odpowiednio dobranych ćwiczeń (np. metoda PNF) fizjoterapeuta uruchamia usztywnione struktury, przywraca prawidłowy wzorzec ruchu, uruchamia pompę nerwowo- mięśniową, co przekłada się na poprawę zakresu ruchu i zmniejsza dolegliwości bólowe.

Napięciowe bóle głowy leczenie

W przypadku nawracających napięciowych bólów głowy istotna jest również edukacja pacjenta. Fizjoterapeuta powinien poinstruować jak dbać o właściwą postawę (szczególnie przy pracy siedzącej), o korzyściach wynikających z odpowiednio dobranej aktywności fizycznej na świeżym powietrzu (np. spacery,) zalecić ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia rozciągające, nauczyć technik wyciszania się , relaksacji, przypomnieć o systematycznym nawadnianiu wodą.

Należy pamiętać, że fizjoterapia jest obecnie najmniej inwazyjną, a zarazem najskuteczniejszą formą zapobiegania oraz leczenia napięciowych bólów głowy.